Jedną z najczęstszych obaw przed założeniem licówek jest pytanie, czy trzeba nieodwracalnie „ściąć” zdrowy ząb. Odpowiedź zależy od rodzaju licówek, wyjściowego stanu uzębienia i celu leczenia – w części przypadków możliwe jest podejście niemal bez ingerencji w szkliwo, w innych klasyczne szlifowanie pozostaje uzasadnione i bezpieczne.
Przy klasycznej licówce porcelanowej redukuje się zwykle od 0,3 do 0,7 mm powierzchni zęba od strony wargowej – czyli mniej więcej tyle, ile wynosi grubość samej licówki. Kluczowe znaczenie ma to, by preparacja pozostała w obrębie szkliwa, a nie sięgała zębiny. Badania nad przetrwaniem licówek pokazują, że najlepsze długoterminowe wyniki – sięgające niemal 100% przeżywalności – uzyskuje się właśnie wtedy, gdy brzegi opracowania znajdują się w całości w szkliwie.
Licówki no-prep lub minimalnie inwazyjne wykonuje się bez usuwania tkanki zęba lub przy śladowej redukcji. Systematyczny przegląd piśmiennictwa z 2018 roku wskazuje, że takie rozwiązanie sprawdza się w konkretnych, ograniczonych sytuacjach: niewielkich ubytkach klasy III, IV i V, diastemach (szparach między zębami), drobnych mikropęknięciach szkliwa, odpryskach oraz nieznacznych przebarwieniach. Nie jest natomiast odpowiednie przy potrzebie istotnej zmiany ustawienia zęba, poważnych przebarwieniach czy dużych wadach zgryzu – w takich przypadkach klasyczna preparacja daje bardziej przewidywalny efekt.
To stwierdzenie jest uproszczeniem, choć ma częściowe uzasadnienie: klasyczna preparacja pod licówkę jest zabiegiem nieodwracalnym, ponieważ usunięta tkanka zęba nie odrasta. Nie oznacza to jednak, że prawidłowo wykonana licówka „niszczy” ząb – dopóki preparacja pozostaje w granicach szkliwa, a wskazania są dobrane prawidłowo, długoterminowe wyniki są bardzo dobre. Nieodwracalność zabiegu to jednak realny fakt, o którym pacjent powinien wiedzieć przed podjęciem decyzji, niezależnie od tego, jak dobrze zabieg zostanie wykonany.
Kwalifikację zaczyna się od oceny ustawienia, koloru i kształtu zębów oraz celu, jaki chce osiągnąć pacjent. Pomocne bywa wykonanie tzw. mock-upu – tymczasowej wizualizacji nałożonej na zęby pacjenta, która pozwala ocenić planowany efekt jeszcze przed jakąkolwiek ingerencją. Na tej podstawie lekarz określa, czy cel leczenia da się osiągnąć bez preparacji, czy konieczne jest klasyczne opracowanie zęba – decyzja zawsze poprzedza, a nie zastępuje, rozmowę z pacjentem o dostępnych opcjach.
W Klinice Dr Frank każdą kwalifikację do licówek poprzedza analiza fotograficzna i cyfrowa wizualizacja planowanego efektu. Dzięki temu pacjent jeszcze przed zabiegiem wie, czy w jego przypadku możliwe jest podejście minimalnie inwazyjne, a decyzja o ewentualnym szlifowaniu jest świadoma i w pełni uzasadniona klinicznie.
Lek. dent. Szymon Frank – absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, założyciel Kliniki Dr Frank na warszawskim Mokotowie. W swojej praktyce klinicznej koncentruje się na zaawansowanej protetyce, implantologii oraz kompleksowej rehabilitacji okluzyjnej.
Treści zamieszczone w niniejszym artykule mają charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny. Nie stanowią one porady medycznej ani opinii specjalistycznej i nie mogą zastąpić bezpośredniej konsultacji, badania oraz diagnozy przeprowadzonej przez wykwalifikowanego lekarza dentystę w gabinecie stomatologicznym.